Ein alternatives Abfrageinterface für das Wörterbuch von Fritzner (Fritzner, Johan: Ordbog over Det gamle norske Sprog. Kristiania 1896.)

vinza, v. (að) kaste Korn, befri fra Avnerne; ferr hann til iðju sínnar at vinza korn Thom. 484²¹.

vinzari, m. = bismari (jvf vindser i Mol- bechs danske Dial. Lexicon). Bjark. 108.

violat, n. = vielet; skarlaki, violat eximi ok aðrir dýrir vefir Pr. 434¹⁰.

 

---

 

vipr, f. pl. Legetøi, Bagateller; þann tíma þótti allt barna vipr (barna vipr einar Fm. II, 21¹³) þat er aðrar konur höfðu at skarti hjá henni Laxd. 32 (80); þat þótti allt sem barna vipr, er aðrar konur gjörðu hjá því sem hón gjörði Ridd. 139²²; þikkir honum ok alt sem ungmennis leikr ok barna vipr þat sem hann hafði áðr numit hjá klerkdómi meistara Peri Clar. 2¹⁹. Ordet synes at bøies i Analogi med ertr, f. Plur. og- saa ertr (Gen. ertra); se ellers om vipr K. Gislason AnO. 1876 S. 317–323.

 

---

 

vipta, f. = veftr, veptr; þarmar ór mönn- um fyri viptu ok garn Nj. 158 (275²⁷).

víravirki, n. Arbeide som er gjort af Metal- traade, Filigranarbeide. Pr. 434⁷; DN. II, 147; Clar. 9⁴⁰. Jvf. Diez etymol. Wörterb. d. rom. Spr. I, 442, virar.

virða, v. (rð)
  1) agte en værd eller værdig, med det som Tingen eller Personen er værd tilføiet i Gen.; virðir þú mik aldri fyrr svá mikilligs nafns Heilag. I, 334³; virða e-t mikils, lítils, engis dvs. agte noget for at være af stor, liden, ingen Betydenhed: mikils vil ek þat virða í málinu dvs. ved Sagens Afgjørelse vil jeg tillægge det stor Betydenhed, Indflydelse, Vatsd. 44 (74²³); mun Þórir mikils virða orð þín Eg. 35 (69²⁰); virði konungr hann mikils Fm. VI, 132²¹; vildi kon- ungrinn hafa beggja þeirra hluta ok virði þá vingan sína lítils við hertogann ok félagskap OHm. 104⁹; mikils es virðandi miskunn guðs Homil. 83¹⁵; nú mun sem optarr, at þér munu bera mik ráðum, synir mínir, ok virða mik engis Nj. 129 (198¹³); virð enskis við þá es þér gera mein (dvs. tilregn ikke, gaa ikke i Rette med dem som gjøre dig imod), því at allir misbjóðum vér guði Homil. 51²⁵; einskis virði ek yðra hluti alla góða ok ílla hjá eilífom hlutom bæði góðom ok íllom Heilag. I, 262¹⁵.
  2) = virða e-t mikils dvs. lægge megen Vægt paa noget, tillægge det stor Betydenhed eller Indflydelse; mun ek þat fyrir satt hafa, at þér virðit í (málinu) fornan fjándskap, ef þér vilit eigi gera mér kostinn Nj. 33 (49⁷); væni engi maðr Ólaf hinn helga því ór landi farit hafa, at hann þorði eigi - heldr skal hitt til virða, er miklu er sannara, at hann vildi kristni sínni í þyrma ok lífi þeirra er - Hom. 148²⁰; Rafn vildi eigi þat (dvs. ganga at Þorvaldi ok drepa hann), því at hann kvezt vilja virða til enn heilaga Jacobum postula ok berjast eigi við Þorvald Bp. I, 668²⁴; á hitt er at líta, hvat í er, at virða orð Jökuls ok dygð mannsins at ganga á vald þítt Vatsd. 5 (10²⁶); ek skal lauss allra mála, ef hann kemr ei svá út, eðr mér virðist eigi skapferði hans Gunl. 5 (217¹²); hygg at ok virð meðr þér sjalfum (dvs. betænk hos dig selv som en Sag af stor Betydenhed), meðr hvílíkri sorg ok sút er þú átt at sjá til þeirra manna Stj. 143²²; megum vér vissuliga vita ok hjartaliga virða meðr hvílíkum miskunnar mikilleik vér erum af fjánd- ans freistanum frjálsaðir Stj. 145²⁹; virð með sjalfum þér, hvat hann man mega með síns herra fulltingi Klm. 542³⁷; virða e-t við e-n dvs. tilregne en noget, saa at det ved Opgjør kommer ham til Skade eller gode: guð virði við hann, undir hvílíkum þunga hann á at standa af sínum mótstöðumönnum Bp. I, 821¹⁴; góða fórn fœ;rir sá goði, er hann virðir eigi við annan sakar dvs. den som ikke til- regner Næsten Overtrædelse, bringer Gud et godt Offer, Homil. 51³¹; virða um e-t við e-n d. s.: biðju vér, at þér takit vára dvöl eigi til nökkurrar þrjózku, virðandi við oss um leiðar lengð ok harða veðráttu DN. III, 80¹⁸; virða lítt um dvs. bryde sig lidet om noget: at þeir er - virði lítt um hvat staðinum beri at hendi DN. II, 95¹⁶.
  3) agte, anse for noget; myklu ljótari ok leiðiligari ok vesalligari virðist várt lífi þeim öllum, er skilja ok skynja eilífa dýrð Barl. 74²²; virðist konunginum hann afbragðsmaðr Hítd. 4; virða e-t til e-s dvs. agte noget for noget, tilregne en (e-m) noget som noget: þess vil ek biðja yðr - at eigi virði þér þetta mér til bráð- skeytis eða til þess at ek vilja stöðva rœ;ðu yðra Kgs. 58⁷ jvf Ölk. 20²⁸ ( c. 4); þau önnur tiltœ;ki er hans óvinir - virðu til útrúleika við konung Fm. IX, 428⁹ jvf Mar. 560³²; virða e-t vel, ílla o. s. v. dvs. bedømme noget fordelagtigt eller ufordelagtigt, være eller vise sig til- freds med noget, sætte det høit eller lavt i sit Omdømme (= virða e-t vera vel, ílla): af öllum hirðmönnum virði kon- ungr mest skáld sín Eg. 8 (12²¹); þeir (nl. guðs píslarváttar) reka fjánda frá mönnum ok af allskyns sóttum gera menn heila, svá at allir kristnir menn virða val ok dyrka bæði þeirra klæði ok allt þat, er líkamum þeirra hefir nálgast Barl. 50⁴; virði jarl hann vel Gunl. 12 (264⁹); virðist hann hverjum manni vel Nj. 31 (46²) jvf Flat. I, 68¹⁴; fór hann landa á milli ok virðist hver- vetna vel þar sem hann kom Gunl. 5 (208⁶); e-t virðist e-m vel til e-s dvs. en synes vel om en forsaavidt angaar noget: nú virðist þeim Eymundi ok Ragnari vel allt til konungs, en eigi verr til dróttningar Flat. II, 120³⁷; virðist öll- um mönnum þar vel til hans dvs. alle syntes de godt om ham, Gunl. 4 (205¹⁴) jvf Flat. II, 398²²; virða e-t vel, ílla fyrir e-m dvs. tage en noget vel, ilde op: allmikinn hug leggr þú á goðin, ok er þat ílla virðanda fyrir þér Frs. 94²⁸ ( Flat. I, 327⁵); mun þat vera vel virt fyrir þér, konungr! ef þú gerir svá sem ek bið Klm. 99⁴; virða svá at - dvs. være af den Mening at -, Flat. II, 437²²; svá virði ek sem - dvs. det fore- kommer mig, ser saaledes ud for mig som -: svá virði ek, Óttarr! sem þú sér fyrir okkr fóstbrœ;ðrum Frs. 84²⁴; virðu þeir Þ. sem Spá-Gils hefði nökk- urar sneiðir stungit Máfahlíðingum um mál þessi Eb. 18 (22²); honum virðist sem - d. s. Mar. 621¹²; absol. virða dvs. bedømme: nú stóð áðr til svá mikils váða, at þat kann engi virða nema guð einn Fm. VII, 144¹⁷; rétt er mælt, en þó er því at lýsa, ef þú vilt várt mál virða, at þar í mót mun mítt vin- fengi koma Vígagl. 11²⁵.
  4) vurdere, taxere, = meta; allir menn töldu ok virðu allt fé sítt ok sóro at rétt virðt væri Ísl. 10 (16¹²); virða við bók hverrar fulgo ómaginn þikki verðr þau misseri Grág. 122⁸ fg; síðan vóru virð fé Hall- gerðar Nj. 13 (24²³); meta ok virða e-m jörð til aptrlausnar DN. I, 176⁸; ef fyrrnefnd jörð virðist eigi (vera) í fullri bygging DN. I, 176¹²; virða e-t til e-s dvs. ved Taxering ansætte Værdien af en vis Vare eller Pengesort: DI. I, 199. 203; virða skip til vöru Grg. II, 68⁷; virða e-t til brends silfrs Grág. 237¹⁰; virða e-t til smœ;rs DN. II, 93; virða saman dvs. sammenholde to Ting for at bedømme det indbyrdes Forhold af deres Værdi: tekr þessi vesli maðr saman at virða ok sundr leitast vesöld sína ok himneskan fagnað þessa ens háleita konungs Heilag. II, 182³; virða e-t við e-t dvs. bedømme hvad noget er værdt i Sammenligning med en anden Ting: allar sakar ero smár ok fár þær er órir brœ;ðr gera við oss, við þat at virða (dvs. i Sammenligning med det) es vér gerum við várn almátkan föður Homil. 31¹⁹.